Ayrıntıları anlayın, net bir seçim yapın

Türkiye’de gayrimenkul alırken karşılaşacağınız terimler, belgeler ve adımlar; ilk sorunuzdan mülk edinme kararınıza kadar size eşlik eden açık bir rehberde.

Satın alma sürecinde duyacağınız terimler

Dört grupta 18 terim. Açıklamasını ve sizin için ne anlama geldiğini görmek için bir terimi açın; aynı anda birden fazla terim açabilirsiniz.

Mülkiyet ve tapu7 terim

TapuMülkiyet kaydı ve belgesiTaşınmaz mülkiyetinin ve taşınmaz üzerindeki hakların tescil edildiği resmî sicil; malike bu sicilden tapu senedi denen bir belge verilir.

Türkiye’de taşınmaz mülkiyeti, tapu sicili denen resmî sicile tescil ile kazanılır; sicil verileri Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) tarafından elektronik ortamda tutulur. Bu sicilden malike verilen belgeye ise tapu senedi denir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Esas olan kâğıt değil, taşınmazın güncel sicil kaydıdır. İpotek veya haciz gibi kayıtlar senet düzenlendikten sonra eklenebilir ya da kaldırılabilir; bu nedenle satın almadan önce güncel bilgiler kontrol edilir.

Örnek: Malik, Web Tapu veya e-Devlet üzerinden olası bir alıcıya taşınmazının bilgilerini görüntüleme yetkisi verebilir; alıcı da bu bilgileri kendi hesabından görür.

Tapu belgesi nasıl okunur · Senedin bir kopyası neden yetmez ?

Kat İrtifakıArsa payına bağlı irtifak hakkı (bina tamamlanmadan önce)Yapılacak veya yapılmakta olan bir binadaki bağımsız bölüm için arsa payı üzerine tescil edilen ve bina tamamlanınca kat mülkiyetine esas olan hak.

Arsa maliki tarafından, yapılacak veya yapılmakta olan bir binanın bağımsız bölümleri için kurulur ve bina tamamlandıktan sonra Kat Mülkiyeti kurulmasına zemin hazırlar. Her bölümün arsa payı ve ileride alacağı numara, sicildeki Beyanlar hanesine yazılır.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Bu türde kayıtlı bir bölüm, tamamı için henüz yapı kullanma izni alınmamış bir binadaki arsa payına bağlıdır. Önemli olan, binanın hangi aşamada olduğunu ve sözleşmenin tamamlanma konusunda ne öngördüğünü bilmenizdir.

İki türün karşılaştırması

Kat MülkiyetiBağımsız bölüm mülkiyeti (tamamlanmış binada)Tamamlanmış bir binadaki bağımsız bölüm üzerinde, arsa payına ve ortak yerlere bağlı özel mülkiyet.

Resmî senetle ve tapu siciline tescil ile kurulur. Bölüm kat irtifakıyla kayıtlıysa, binanın tamamı için verilen yapı kullanma izni (İskân) üzerine kayıt, tapu müdürlüğünce kendiliğinden ya da maliklerden birinin talebiyle kat mülkiyetine çevrilir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Bu kayıt, yapı kullanma izni alınmış, tamamlanmış bir binadaki bölümü gösterir. Yine de güncel sicildeki ipotek, haciz ve şerhleri kontrol etmek gereklidir.

İki türün karşılaştırması · İskân nedir ?

Arsa PayıBölümün arsadaki payıBağımsız bölümün, binanın üzerinde bulunduğu arsanın mülkiyetindeki payı.

Arsa payları, bölümlere konumlarına ve büyüklüklerine göre belirlenen değerleri oranında dağıtılır; bölümün değeri sonradan artsa veya azalsa da değişmez. Pay, bölüm satıldığında veya miras yoluyla geçtiğinde bölümle birlikte geçer.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Arsa payı bölümünüzden ayrılamaz; binanın ortak giderlerinin çoğunda payınız da buna göre hesaplanır.

Aidat (ortak giderler)

İpotekTaşınmaz rehniBir borcun, örneğin banka kredisinin, güvencesi olarak taşınmaz üzerine tescil edilen rehin.

İpotek resmî sözleşmeyle kurulur ve tapu siciline tescil edilir; mevcut ya da ileride doğacak bir borcu güvence altına alabilir ve taşınmazın borçlunun kendisine ait olması gerekmez. Bilgileri (tutar, derece ve tarih) sicildeki Rehinler hanesine yazılır.

Alıcı için ne anlama gelir ?

İpotekli bir taşınmaz alacaklının izni olmadan satılabilir; ancak aksi kararlaştırılmadıkça mülkiyetin devri ipoteği değiştirmez, yani ipotek taşınmaz üzerinde kalır. Bu nedenle devirden önce, kayıtlı bir ipoteğin kaldırılıp kaldırılmayacağını, nasıl ve ne zaman kaldırılacağını sorun.

HacizBorç nedeniyle konan el koyma kaydıMalikin bir borcu nedeniyle icra dairesinin taşınmaz üzerine işlettiği ve malikin tasarruf yetkisini kısıtlayan kayıt.

Bir taşınmaza haciz konduğunda icra dairesi, haczi, tutarını ve alacaklının adını tapu siciline bildirir; haciz, taşınmazın sicil sayfasındaki Şerhler hanesine yazılır. Haciz kaldırıldığında da durum sicile bildirilir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Tescil edilen kayıt, tescilden sonra taşınmaz üzerinde hak edinen herkese karşı ileri sürülebilir; yani haciz kaldırılmadıkça alıcı taşınmazı hacizli olarak alır.

Sicildeki şerh

ŞerhTaşınmazın sicil sayfasına işlenen notTaşınmazın sicil sayfasına işlenen ve belirli bir hakkı veya kısıtlamayı, taşınmazı sonradan edinenlere karşı da geçerli kılan not.

Sicile sözleşmelerden doğan haklar şerh edilebilir; örneğin arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım ve geri alım hakları. Haciz ve mahkeme kararları gibi tasarruf yetkisine ilişkin kısıtlamalar da şerh edilir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Şerh tescil edildikten sonra, taşınmaz üzerinde sonradan hak edinen herkesi bağlar. Bu nedenle imzadan önce Şerhler hanesinde gördüğünüz her kaydın ne anlama geldiğini sorun.

Haciz

Yapı ve izinler3 terim

Yapı Ruhsatıİnşaat izniBina yapımı için verilen resmî izin; binanın projeleri onaylandıktan sonra belediye veya valilik tarafından verilir.

İmar Kanunu, kapsamındaki tüm yapılar için yapı ruhsatı alınmasını zorunlu kılar; ruhsatlı bir yapıda yapılacak her değişiklik de yeniden ruhsat gerektirir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Yapı ruhsatı, yapımdan önceki ve yapım sırasındaki aşamayla ilgilidir; yapı kullanma izni (İskân) değildir. Yapı imar kurallarına aykırıysa durum tapu siciline bildirilir ve Beyanlar hanesine yazılır; bu kayıt ancak yetkili idare aykırılığın giderildiğini bildirdikten sonra kaldırılır.

Yapı kullanma izni · Ruhsattan tapu kaydına

İskânYapı kullanma izniYapının ruhsatına ve projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren Yapı Kullanma İzin Belgesi için yaygın olarak kullanılan ad.

Belge, yapı ruhsatını veren idare (belediye veya valilik) tarafından, yapının ruhsata ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından sakınca bulunmadığı tespit edildikten sonra verilir. İskân yaygın olarak kullanılan addır; kanuni adı ise yapı kullanma izin belgesidir.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Binanın tamamı için verilen izin, kaydın kat irtifakından kat mülkiyetine çevrilmesiyle bağlantılıdır. İmar Kanunu’na göre yapı kullanma izni alınmamış yapılara, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmeti verilmez.

Tapu ve Türleri sayfasında: İskân nedir ?

DASKZorunlu deprem sigortasıKonutlar için zorunlu deprem sigortası; satışın tapuda tescili için geçerli bir poliçe aranır.

DASK, Zorunlu Deprem Sigortası için yaygın olarak kullanılan addır. Tüm konutlar ve Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki tüm bağımsız bölümler bu sigortaya tabidir ve sigorta her yıl yenilenir. Tapu müdürlükleri, işlem tarihinde geçerli bir sigorta bulunduğu belgelenmedikçe tescil yapmaz.

Alıcı için ne anlama gelir ?

21 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan genel şart değişikliğine göre sigorta sözleşmesi satışın tescilinde sona erer ve tapu müdürlüğü yeni malik adına bir sigorta sözleşmesi bulunup bulunmadığını kontrol eder. Bu nedenle sigorta, randevudan önce alıcı adına hazırlanır.

Alanlar ve planlar5 terim

Bağımsız BölümAyrı mülkiyete konu birimBinanın daire veya dükkân gibi tek başına kullanılmaya elverişli ve ayrı mülkiyete konu olan bölümü.

Kat Mülkiyeti Kanunu bağımsız bölümü, binanın ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli, bağımsız mülkiyete konu olan bölümü olarak tanımlar. Kanun, taşınmazın tamamına Anagayrimenkul (ana taşınmaz), bağımsız bölümün dışında olup doğrudan ona tahsis edilen yerlere ise Eklenti der.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Tapu sicilindeki bağımsız bölüm numarası, bölümünüzü binadaki diğer bölümlerden ayırır; bu numarayı sözleşmedeki ve onaylı mimari projedeki numarayla karşılaştırın.

Tapu belgesinde bölüm numarası

AdaParsel grubunun numarasıKayıtlı birden çok parseli kapsayan grubun numarası; arsanın yerini belirlemek için parsel numarasıyla birlikte kullanılır.

Ada numarası; il, ilçe, mahalle adı ve parsel numarasıyla birlikte binanın üzerinde bulunduğu arsayı belirlemek için kullanılır. TKGM’nin parsel sorgulama hizmeti de bu bilgileri ister. Bazı yerlerde parselin ada numarası yoktur.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Ada ve parsel numaraları, arsanın konumunu doğrulamanıza yardımcı olur. Parsel sorgulama hizmetinin sonuçları ise yalnızca bilgi amaçlıdır ve resmî işlemlerde kullanılmaz.

Parsel

ParselKayıtlı arazi parçasıTapu sicilinde kayıtlı arazi parçası; bağlı olduğu ada içinde bir numarası vardır.

Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik, kadastro kanunlarına göre tescil edilmiş ve imar düzenlemesi görmemiş kadastral parsel ile imar planına göre yeniden düzenlenmiş imar parseli arasında ayrım yapar.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Aynı binadaki bölümler aynı parselin arsasında pay sahibidir; bu nedenle parsel numarası her bölümün kaydında yer alır.

Ada · Arsa payı

Net AlanDuvarlar arasındaki kullanım alanıBölümün duvarları arasında kalan temiz alan; balkon, teras, eklentiler ve ortak alanlar dahil değildir.

İmar yönetmeliği net alanı, duvarlar arasında kalan temiz alan olarak tanımlar; balkonlar, teraslar, açık çıkmalar, eklentiler ve ortak alanlar ile kolonlar ve tesisat boşlukları bu alana dahil edilmez.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Bölüm içinde fiilen kullandığınız alana en yakın olan budur. Teklifleri karşılaştırırken net alanı net alanla karşılaştırdığınızdan emin olun.

Brüt alan

Brüt AlanDuvarlar dahil bölüm alanıBölümün duvarlarıyla birlikte alanı; belirtilen brüt alan türüne göre eklentiler veya ortak alanlardan düşen pay da eklenebilir.

İmar yönetmeliği; bölümün dış çevresi içinde kalan brüt alanını, buna eklentilerin eklendiği toplam brüt alanı ve bölüme düşen ortak alan payının eklendiği genel brüt alanı birbirinden ayırır.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Bir brüt alan rakamı verildiğinde, bunun hangi brüt alan olduğunu sorun. Bu alanların tümü, yapı ruhsatına ekli onaylı mimari projede her bölüm için gösterilir.

Net alan

İşlemler ve masraflar3 terim

Tapu HarcıTapu devrinde ödenen harçMülkiyetin bedel karşılığında devrinde ödenen harç; beyan edilen satış bedeli üzerinden, satıcı ve alıcının her biri için ayrı hesaplanır.

Harç, beyan edilen satış bedeli üzerinden hesaplanır; bu bedel taşınmazın emlak vergisi değerinden az olamaz. Harç satıcıdan ve alıcıdan ayrı ayrı alınır. Hâlen uygulanan oran her taraf için binde yirmidir (%2) ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Kat irtifakıyla kayıtlı bölümlerde harç, satış bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Gerçek bedelden düşük beyan, farkın sonradan cezasıyla birlikte tahsil edilmesine yol açabilir. İşleminizdeki harç tutarını randevudan önce öğrenin; tutarın tamamını tek bir tarafın ödemesi kararlaştırıldıysa bunu yazılı hale getirin.

Örnek: Beyan edilen satış bedeli 10,000,000 TL ise, güncel oranla her tarafın harcı 200,000 TL’dir.

Satın Alma Rehberi’nde belgeler ve masraflar

VekâletnameBaşkası adına işlem yetkisi veren belgeBir kişinin başka birini kendi adına işlem yapmaya yetkilendirdiği belge; tapu işlemleri için kanunla belirlenmiş bir şekli vardır.

Noterlik Kanunu, tapu işlemlerine ilişkin vekâletnamelerin noterde yalnızca imza onayıyla değil, düzenleme şeklinde yapılmasını ve vekâlet verenin imzasını taşımasını şart koşar. Türkiye dışında noterlik işlemlerini Türk konsolosları yürütür.

Alıcı için ne anlama gelir ?

İşleme katılamayacaksanız vekâletname, randevudan önce yapılacak işlemi kapsayan bir metinle hazırlanır. Vekâletnameyi yurt dışında Türk konsolosluğundan başka bir makamdan alacaksanız, tapuda kabul edilme şartlarını önceden sorun.

AidatOrtak gider payıHer malikin, güvenlik, bakım, sigorta ve yönetim gibi bina ortak giderlerinden payına düşen tutarın yaygın adı.

Aksi kararlaştırılmadıkça kat malikleri kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine eşit olarak; sigorta, bakım, onarım ve yönetim giderlerine ise arsa payları oranında katılır. Malik, ortak yerlerden yararlanmaktan vazgeçerek bu giderlerden kurtulamaz.

Alıcı için ne anlama gelir ?

Ödeme geciktiğinde kanun gereği aylık %5 gecikme tazminatı doğar; borç ödenmezse bölüm üzerine kanuni ipotek de tescil edilebilir. Bu nedenle aidatın tutarını ve neleri kapsadığını, bölümün birikmiş borcu olup olmadığını sorun.

Arsa payı

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her işlemin ayrıntılarını yetkili kurumla teyit edin. Kaynakların son incelenmesi: 4 Kasım 2026. Sözlüğün kaynakları

Bir sonraki gayrimenkul adımınız için daha fazla netlik

Bir terim veya satın alma aşaması hakkında sorunuz mu var ? Link Property ekibiyle iletişime geçin.

Bir Link danışmanıyla görüşün +90 530 955 15 66

WhatsApp mesajınız hazır olarak açılır; siz göndere basmadan hiçbir şey gönderilmez.